Χρυστάλα+Δούβλη

Ουμπέρτο Έκο: μελετά ο,τιδήποτε μπορεί να χρησιμοποιηθεί με σκοπό το ψεύδος ασχολείται με ο,τιδήποτε μπορεί να εκληφθεί ως σημείο
 * __η σημειωτική:__

> > > > > > > ->Ρόλαν Μπάρτ: η φωτογραφία όντας εγκαιρινή της υποχώρησης των θρησκευτικών τελετών, αντιστοιχεί ίσως στην παρείσφρηση, μέσα στη σύγχρονη κοινωνία μας, ενός α-θανάτου, εκτός θρησκείας, εκτός τελετουργικών, κάτι σαν απότομη βουτιά μέσα στον κυριολεκτικό θάνατο. +++ η φωτογραφία λειτουργεί μάλλον //ομοιοπαθητικά// ενσωματώνοντας τον θάνατο για να τον ακυρώσει. ->γίνεται αδιαμφισβήτητος μάρτυρας "αυτού που κάποτε υπήρξε" ->στη φωτογραφία όπως και στην ταρίχευση, εκείνο που σημαίνεται είναι η άρνηση του αμετάκλητου χαρακτήρα του θανάτου.
 * η φωτογραφική εικόνα αναδεικνύεται η κατ' εξοχήν τέχνη του ψεύδους.
 * οι σουρεαλιστές φωτογράφοι είναι οι πρώτοι που αντιμετώπισαν την πραγματικότητα ως αναπαράσταση ή σημείο.
 * η παράδοξη γραφή της φωτογραφικής εικόνα: η πραγματικότητα διευρύνθηκε (μέσω του φωτογραφικού φακού) αλλά και αντικαταστάθηκε από το υπέρτατο υποκατάστατο που αποτελεί η γραφή.
 * σήμερα η ψηφιακή εικόνα επαναλαμβάνει με σύγχρονα μέσα αυτό που οι ντανταϊστές ή σουρεαλιστές φωτογράφοι εφάρμοζαν με "πρωτόγονους" τρόπους και τεχνικές, αποκαλύπτοντας το κατασκευασμένο της φωτογραφικής πραγματικότητας.
 * η ιστορία της φωτογραφίας είναι μια διαρκής προσπάθεια απαγκίστρωσης της από το αυτονόητο και εγγενή χαρακτήρα της ως αναπαραγωγικό μέσο της πραγματικότητας
 * η φωτογραφία συνδιαλέγεται με τον κόσμο που μας περιβάλει, είτε "αισθητικοποιεί" είτε "αντικειμενοποεί" τη πραγματικότητα. παραμένει υποχείρια των "κοινωνικών χρήσεων" που τις έχουν επιβληθεί.
 * η φωτογραφική εικόνα γίνεται ομοίωμα, ένα ομοίωμα που δεν αναπαράγει ένα εξωτερικό πρωτότυπο, αλλά λειτουργεί ως δραστική εικόνα που διαλύει το πρωτότυπο.
 * η φωτογραφία δημιούργημα αυτού του 19ου αιώνα βρίσκεται άμεσα συνδεδεμένη με την "κρίση του θανάτου" ή αλλιώς με την "άρνηση του θανάτου".

> > > > α) ένα εικονικό (τέλειο ανάλογο της πραγματικότητας) > β) ένα κωδικοποιημένο (προκύπτει από το ύφος της φωτογραφικής εικόνας)
 * αντίληψη δυτικών κοινωνιών: η φωτογραφία είναι πρότυπο αληθοφάνειας και αντικειμενικότητας
 * η φωτογραφική εικόνα -ομοίωμα της πραγματικότητας- παίρνει τη θέση της ίδιας της πραγματικότητας διαλύοντας την. -> η φωτογραφία γίνεται η ίδια η πραγματικότητα
 * αντιλήψεις που ταυτίζουν το σημείο/φωτογραφία με το αντικείμενο αναφοράς του, έχουν ως αποτέλεσμα την άρνηση ύπαρξης κώδικα και μηνύματος της φωτογραφίας και αφετέρου διαγράφουν το δημιουργικό "βλέμμα" του φωτογράφου πάνω στον φυσικό κόσμο που φωτογραφίζει. (η φωτογραφία αρχίζει να γίνεται τέχνη από τη στιγμή που ο φωτογράφος θα προσπαθήσει να βάλει μέσα σ'αυτή τις ιδέες του) -> καθιστώντας την ένα σημείο που επιζητεί τον ερμηνευτή του.
 * Ρόλαν Μπαρτ: 2 διαφορετικά μηνύματα της φωτογραφικής εικόνας

-> Ο Έκο τοποθετεί την ουσία του προβλήματος στους αντιληπτικούς μηχανισμούς ->το αντιληπτικό μοντέλο που έχουμε εμείς για το αντικείμενο.
 * το κάθε σημείο προϋποθέτει έναν κώδικα-> της φωτογραφικής εικόνας μοιάζουν να είναι όμοια με τα αντικείμενα που υποκαθιστούν.

και η πιο "αθώα" ή "ευθεία" φωτογραφία θεατροποιεί την πραγματικότητα προκειμένου να την προβάλλει ως θέαση, υποκύπτοντας υποχρεωτικά σε ήδη διαμορφωμένους κοινωνικά αισθητικούς κανόνες περί του ωραίου.
 * Μπουρντιέ

> ποιά είναι τελικά η "αληθινή" πραγματικότητα μέσα στην οποία θα αναζητήσει τα ερεθίσματα της η σύγχρονη τέχνη. αυτή που που βιώνουμε ή αυτό που θα θέλαμε να μην μας έχει συμβεί; > > > η "φυσική γλώσσα" που αποδίδεται στη φωτογραφία οφείλεται στο γεγονός ότι αυτή υπακούει στη λογική της αναπαράστασης του κόσμου που επεβλήθη μετά την Αναγέννηση. > > > > ->σύγχρονη εθνογραφική φωτογραφία και η σουρεαλιστική φωτογραφία μας διδάσκουν πως η πραγματικότητα είναι πάντοτε ορατή μέσα από μια διαδικασία σημείωσης που διαφοροποιείται πολιτισμικά (και επομένως, χωρο-χρονικά) > > > ->το γεγονός της απομόνωσης και της πλαισίωσης μπορεί καθοριστικά να αλλοιώσει την αντίληψη που δημιουργούμε για τον κόσμο που βλέπουμε διαμεσολαβημένο μέσω της εικόνας. > > > α) η φωτογραφία ως μιμητική αναπαράσταση της πραγματικότητας (ταύτιση σημείου και αντικειμένου αναφοράς) [ομοίωμα] > β) η φωτογραφία ως ένα αντιληψιακά, πολιτισμικά και ιδεολογικά κωδικοποιημένο σύστημα [σύμβολο] > γ) στη φωτογραφία αποδίδεται μια δεικτική ιδιότητα, βλέποντας σε αυτή μια υπαρξιακή δείξη ενός άλλως σημασιολογικά "κενού" αντικειμένου αναφοράς. [δείκτης] > > η υφολογική επεξεργασία και χωροθετική διευθέτηση που υφίσταται μέχρι την εκτύπωση και δημοσιοποίησή της, την καθιστά φορέα και έτσι κωδικοποιεί ένα συγκεκριμένο μήνυμα (-> λειτουργεί ως σύμβολο) > η προτεινόμενη εικόνα έχει μικρή ή καμία απολύτως σχέση με το πραγματικό αντικείμενο αναφοράς, αντανακλά ψυχοκοινωνικές καταστάσεις ή ιδεολογικές προθέσεις του υποκειμένου της φωτογραφικής πράξης. η φωτογραφία επιτυγχάνει την παρείσφρηση του φανταστικού στην τρέχουσα πραγματικότητα. >
 * Νίκη Λοϊζίδη
 * η φωτογραφική τέχνη στις πραγματικές της διαστάσεις: α) ως αποτέλεσμα ενός έντονα ιδεολογικοποιημένου αισθητικού κανόνα που λειτουργεί ως μηχανισμός παραγωγής ψευδαισθήσεων β) ως αναπαραστατικός μηχανισμός μιας (επανανακαλυπτόμενης) πρωτογενούς αθωότητας μέσω τέχνης.
 * η θέση του Πιέρ Μπουρντιέ:
 * Alain Begala: "στερεοτυπικές ιστορικές φωτογραφίες" πρόκειται για δημοσιογραφικές φωτογραφίες που ενώ αναπαριστούν τη "ζωντανή" πραγματικότητα, δεν είναι παρά απόλυτα ελεγχόμενες κατασκευές που υπακούν σε μια φτιαχτή οικουμενική σύμβαση, αποτυπώνοντας το ομοίωμα μιας συλλογικής μνήμης εκ των προτέρων σκηνοθετημένης.
 * η εικόνα της πραγματικότητας και η φωτογραφική εικόνα δεν ταυτίστηκαν για την ιθαγενή μέχρι που ο ανθρωπολόγος (Melville Herskovits) χρησιμοποίησε την περιγραφή, περνώντας στο σημειωτικό σύστημα της γλώσσας. -> το σημείο εκπέμπει μήνυμα που παραμένει μη αναγνώσιμο από τον παραλήπτη του, όντας ανίκανος βάση της γνωστικής του ικανότητας να ταυτίσει το σημαίνον με το πραγματικό αντικείμενο αναφοράς.-> Sekulla: το φωτογραφικό δοκίμιο είναι πολιτισμικά κωδικοποιημένο.
 * φωτογραφία και εθνογραφία: οι φωτογραφίες δείχνουν την υπάρχουσα αντιστοιχία μεταξύ μιας συναισθηματικής σχέσης ή δομής και του υλικού αντικειμένου.
 * η φωτογραφία τέμνει χωρο-χρονικά την πραγματικότητα και σκηνοθετεί μια άλλη (εκτός χώρου και χρόνου), εκείνη που εμπεριέχεται στο εκάστοτε φωτογραφικό πλαίσιο που όρισε ο φωτογράφος.
 * Stanley Cavell: η φωτογραφία αποτελεί τετελεσμένο αντικείμενο. ο φωτογράφος "κόβει" ένα τεμάχιο με τη φωτογραφική μηχανή, το υπόλοιπο του κόσμου εξαφανίζεται. εξίσου σημαντικό όμως είναι αυτό που επιλέγει να δείξει όσο και η σιωπηρή παρουσία του υπόλοιπου κόσμου και η εμφανής αποβολή του.
 * ο ορθογώνια πλαισιωμένος αναπαριστάμενος φωτογραφικά κόσμος βρίσκεται σε εμφανή ομολογία με την "ορθολογικότητα" της κοινωνίας μας και την "ορθή" στάση με βάση την οποία προσλαμβάνουμε την πραγματικότητα. (βλέπουμε με τρόπο ωοειδή, ο φακός είναι κυκλικός, στο "παράθυρο" της φωτογραφικής οφείλεται ο τετραγωνισμός)
 * Σύνοψη: τρεις αντιλήψεις
 * η οποιαδήποτε φωτογραφία διατηρεί μια αναμφισβήτητη υπαρξιακή συνάφεια με κάποιο αντικείμενο της πραγματικότητας (-> ως δείκτης του σημείου αυτού.)
 * Κάτω από την τριπλή σημειακή της ιδιότητα παύει να αποπλανά και να παραπλανά. Προσλαμβάνει την πραγματική της διάσταση απέναντι στον θεατή της ο οποίος γνωρίζει τα όρια του ψεύδους που περικλείει και τον τρόπο διαμόρφωσης του εκάστοτε μηνύματος της.

Δεν αντιμετώπισα ιδιαίτερη δυσκολία, απλά μερικές προτάσεις στο κείμενο είναι πολύ μεγάλες και χρειάστηκε να τις διαβάσω ξανά και ξανά ώστε να τις εμπεδώσω.

Θέμα πτυχιακής: Σύγχρονη Κυπριακή Φωτογραφία και Καλές Τέχνες